Wat kost een stockbreuk in een productiebedrijf?

Een ontbrekende grondstof of component vertraagt de lijn of legt ze stil.

Waar je geld verliest

  • Stilstandkosten. Machines en mensen staan te wachten terwijl de vaste kosten doorlopen.

  • Omgooien van de planning. Orders herschikken en lijnen omstellen kosten tijd.

  • Spoedtransport op inkoop. Het ontbrekende materiaal alsnog binnenhalen gebeurt aan premiumtarief.

  • Te late levering aan je klant. Boetes zijn mogelijk, en de klant begint ongelukkig aan zijn nieuwe aankoop. Die eerste indruk kleurt de verdere relatie.

Hoe berekenen?

  • Stilstandkost = stilstanduren per jaar door materiaaltekort × kost per stilstanduur
  • Spoedkosten = spoedzendingen per jaar × meerkost per zending
  • Personeelstijd = teamgrootte (FTE) × % tijd aan tekorten × loonkost per FTE
  • Totale impact = stilstandkost + spoedkosten + personeelstijd

De kosten

Bij een productiebedrijf zit de schade van een materiaaltekort niet in een gemiste verkoop, maar in verloren tijd: een lijn die stilvalt, trager opstart of omgegooid moet worden. De berekening telt daarom drie posten die je per jaar kan meten: stilstand, spoedzendingen en de tijd die planning en inkoop kwijt zijn aan het opvangen van tekorten.

Kijk uit met beschikbaarheidspercentages. Dat 95% van je materialen op tijd binnen is, zegt weinig: de lijn draait pas als alles er is, en dat ene ontbrekende onderdeel legt de hele lijn stil. Weeg materialen dus naar wat ze kunnen stilleggen in plaats van naar hun prijs of hun aandeel in je artikelbestand. Een goedkoop onderdeel dat de lijn stopt, verdient dezelfde aandacht als een duur onderdeel.

De moeilijkste invoer is de kost per stilstanduur. Tel daarvoor drie dingen samen: de machinekost per uur, de loonkost van de ploeg die staat te wachten, en de dekkingsbijdrage die je in dat uur niet produceert. Om een idee te geven bij grote industriebedrijven: volgens het Siemens-rapport The True Cost of Downtime gaat de kost van ongeplande stilstand in de auto-industrie tot $2,3 miljoen per uur, en verliezen de 500 grootste bedrijven ter wereld er jaarlijks samen zo'n $1,4 biljoen aan, 11% van hun omzet.

Boetes voor te late levering en klanten die ongelukkig aan hun nieuwe aankoop beginnen, staan bewust niet in de berekening: ze verschillen te sterk per contract en per klant om generiek te rekenen. De schatting is daarom een ondergrens van de werkelijke kost.

Bron: Siemens, The True Cost of Downtime (2024).

Bereken het voor jouw productiebedrijf

Impact van materiaaltekorten berekenen

Tel alle lijnen samen, ook vertraagd opstarten en omstellen door ontbrekend materiaal.

Eigen inschatting: machinekost, ploegkost en gemiste dekking samen. Hiervoor bestaan geen onderzoekscijfers; de spreiding tussen sectoren is te groot.

Eigen inschatting: het verschil met een gewone zending, inclusief expres-toeslagen.

Eigen inschatting; hiervoor bestaan geen onderzoekscijfers.

Standaard €55.000 totale werkgeverskost, gangbaar in België voor een bediende rond €3.000 à €3.500 bruto per maand (factor ±1,36). Pas aan naar jouw situatie.

Per jaar

Stilstandkost
€ 20.000
40 uur × € 500
Spoedkosten
€ 3.000
12 × € 250
Personeelstijd
€ 16.500
2 FTE × 15% × € 55.000

Totaal

Totale impact per jaar
€ 39.500
Loopt elk jaar door zolang de tekorten blijven. Boetes en relatieschade komen er nog bovenop.
  • Stilstand€ 20.000
  • Spoed€ 3.000
  • Personeelstijd€ 16.500

Bereken wat materiaaltekorten jou echt kosten

Kort gesprek, daarna rekenen we jouw situatie samen door.

Wat kost een stockbreuk in een productiebedrijf? | Inventory Analytics